ความสงบ-นิพพาน

0

นิพพานแปลว่าความสงบ.
จิตใจของคนที่กำลังเป็นปกติอยู่นี่แหละ
ท่านเรียกว่าสงบ เรียกว่านิพพาน.
การไปเห็นสีแสงผีเทวดาอย่างนั้น
จิตใจจะสงบได้อย่างไร.

หลวงพ่อขอถามท่านที่นั่งฟังอยู่เดี๋ยวนี้ว่า
ตอนนี้จิตใจเป็นอย่างไร? สงบไหม? มีโลภมีโกรธมีหลงไหม?

ตอบ – เฉยๆ

เฉยๆ กับสงบก็อย่างเดียวกัน. พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่า
สุขอื่นยิ่งกว่าความสงบไม่มี.

ทีนี้ คำว่า “ความสงบ” นี้ก็มีอยู่ ๒ ลักษณะ หรือ ๒ อย่าง,
ขอให้พิจารณาใคร่ครวญเลือกสรรให้ถูก, คือ :

(๑) สงบอยู่ใต้โมหะ เรียกว่าสงบแบบอยู่ในถ้ำ,
คนอยู่ในถ้ำมันมืด ไปไหนมาไหนน่ารำคาญ,
ได้แก่คนที่นั่งให้สงบ คือ สงบแบบนั่งทื่อเหมือนก้อนหิน
ก้อนกรวด ไม่เห็นจิตใจ ไม่เห็นความคิดที่เกิดขึ้น :

(๒) สงบอยู่ด้วยสติปัญญา
เพราะปราศจากโทสะ-โมหะ-โลภะ,
รู้เห็นจิตใจของตัวเอง, รู้สึกตัวในการทำ-การพูด-การคิด.

โดยสรุป นิพพานแปลว่าความดับเย็นลงของกิเลส
หมายถึงจิตใจที่เป็นปกติ. คนที่จิตใจเป็นปกติเช่นนี้
พอคิดปุ๊บจะเห็นปั๊บทันที, ส่วนคนที่จิตใจไม่ปกตินั้น
คิดไปตั้งร้อยเรื่องพันเรื่อง แล้วไม่เห็นความคิดของตัวเอง

ส่วนคำว่า ศีล-สมาธิ-ปัญญา นั้น;
ท่านสอนเอาไว้ว่า “ศีล เป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่างหยาบ,
สมาธิ เป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่างกลาง,
ปัญญา เป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่างละเอียด”;
อันนี้เป็นคำพูดเป็นตัวหนังสือในตำรับตำรา ครูบาอาจารย์บอกสอนมา.
ในทางปฏิบัตินั้น :
กิเลสอย่างหยาบ คือ โทสะ-โมหะ-โลภะ กิเลส-ตัณหา-อุปาทาน-กรรม:
กิเลสอย่างกลาง คือ เข้าไปติดไม่เห็นแจ้ง เรียกว่า “รู้อย่างไม่รู้” หรือ “สงบอยู่ใต้โมหะ” :
กิเลสอย่างละเอียด คือ เข้าไปติดในความรู้ส่วนที่ละเอียดที่สุดที่จิตใจ
ได้แก่การรู้เห็นสมุฏฐานของความคิดรู้เห็นอาการเกิด-ดับ.
จึงยังเป็น “ความมืดสีขาว” ส่วนละเอียดที่สุดเป็น “วิปลาส”
กิเลสอย่างละเอียดนี้เราไม่ค่อยรู้ เราจะเห็นทุกข์นั่นแหละเป็นสุข,
แต่ความจริงมันเป็นความมืดสีขาว,
มันมาเบาๆ นิ่มๆ วูบเดียวเท่านั้นเอง.
การปฏิบัติธรรมนั้นจึงว่า ให้คอยสังเกตความคิดที่เกิดขึ้นในจิตในใจ,
พอคิดปุ๊บ-เห็นปั๊บ เหมือนแมวจับหนู.

หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ
หนังสือพลิกโลก เหนือความคิดหน้า 38

Share.

About Author